Kaplumbağa Bakımı Nasıl Yapılır?
Kaplumbağalar doğru bakıldığında onlarca yıl yaşayabilen, sessiz ve etkileyici canlılardır. Ne yazık ki "az bakım ister" düşüncesiyle alınıp yanlış koşullarda beslendiklerinde sık sık hastalanırlar. Sağlıklı bir kaplumbağanın sırrı; doğru yaşam alanı, ısı, ışık ve beslenmenin bir arada sağlanmasıdır. Bu rehberde bir kaplumbağaya bakarken bilmeniz gereken her şeyi adım adım ele alıyoruz.
Önce Türünü Tanıyın: Su mu, Kara mı?
Kaplumbağa bakımının ilk kuralı, elinizdeki türü doğru tanımaktır çünkü su ve kara kaplumbağalarının ihtiyaçları birbirinden tamamen farklıdır. Su kaplumbağaları yüzebilecekleri bir su alanına ve dinlenmek için kuru bir adaya ihtiyaç duyar. Kara kaplumbağaları ise karada yaşar ve derin suda boğulabilir. Hangi türün size daha uygun olduğuna karar vermeden önce evde beslemek için en uygun sürüngen türleri yazımıza göz atmanızı öneririz.
Yaşam Alanı: Terraryum ve Akvaryum
Kaplumbağanız büyüdükçe alanı da büyümelidir. Küçük bir leğen ya da klasik yuvarlak fanus kesinlikle yeterli değildir.
Kara Kaplumbağaları İçin
Geniş tabanlı bir terraryum ya da etrafı çevrili açık bir bölme idealdir. Zemine toprak veya hindistan cevizi lifi gibi nemi dengeleyen bir malzeme serilebilir. Saklanabileceği bir köşe ve devrilmeden hareket edebileceği düz bir zemin önemlidir.
Su Kaplumbağaları İçin
Yeterince geniş bir akvaryum, içinde rahatça yüzebilecekleri su ve üzerine çıkıp ısınabilecekleri kuru bir platform gerekir. Su derinliği, kaplumbağanın boynunu rahatça uzatıp nefes alabileceği kadar olmalıdır. Akvaryum düzenini kurarken akvaryum kurulumu rehberimizdeki temel prensipler işinize yarayacaktır.
Isı ve UVB Işığı: En Kritik Konu
Kaplumbağalar soğukkanlı olduğu için vücut sıcaklıklarını dışarıdan alırlar. Bu yüzden ısı ve ışık, bakımın en sık ihmal edilen ama en hayati kısmıdır.
- Isıtıcı lamba: Kaplumbağanın çıkıp ısınacağı noktada gündüz sıcaklığı genellikle 30-35 derece civarında tutulur.
- UVB ışığı: Kaplumbağanın D3 vitamini üretip kalsiyumu kullanabilmesi için UVB veren özel bir sürüngen lambası şarttır. Normal ev ampulü bu işi görmez.
- Gece dengesi: Ortam aşırı soğumamalı ve ani ısı düşüşlerinden kaçınılmalıdır.
UVB ışığı eksik bırakılan kaplumbağalarda kabuk yumuşaması ve kemik hastalıkları neredeyse kaçınılmaz hale gelir.
Beslenme
Beslenme de yine türe göre değişir.
Su Kaplumbağaları
Çoğu su kaplumbağası hem hayvansal hem bitkisel besinleri tüketir. Hazır kaplumbağa pelletleri temel besin olabilir; yanına küçük balık, su bitkileri ve ara sıra yeşillik eklenebilir. Yavruyken daha proteinli beslenirken yaş ilerledikçe bitkisel ağırlık artar.
Kara Kaplumbağaları
Kara kaplumbağaları ağırlıklı olarak otçuldur. Sadece marula güvenmek yerine koyu yeşil yapraklı otlar, semizotu, kabak ve havuç gibi sebzeler verilebilir. Ekmek, süt, et ve işlenmiş insan gıdaları sindirim sistemlerine zarar verir. Kalsiyum desteği için kafeste temiz bir mürekkep balığı kemiği bulundurmak iyi bir alışkanlıktır.
Su Kalitesi ve Temizlik
Su kaplumbağaları suya dışkıladığı için suları hızla kirlenir. Kirli su hem kötü koku hem de enfeksiyon kaynağıdır. İyi bir filtre kullanmak ve düzenli su değişimi yapmak şarttır. Suyu yenilerken akvaryumda su değişimi yazımızdaki yöntem birebir uygulanabilir. Su zamanla bulanıklaşırsa akvaryum suyunun neden bulandığını incelemek sorunu çözmenize yardımcı olur.
Sağlık ve Sık Görülen Sorunlar
Kaplumbağalarda en sık karşılaşılan sorunlar genellikle yanlış bakımdan kaynaklanır.
- Kabuk yumuşaması: Yetersiz UVB ve kalsiyum eksikliğinin en açık işaretidir.
- Solunum yolu enfeksiyonu: Hırıltılı nefes, ağzı açık soluma ve burun akıntısı genellikle düşük sıcaklık nedeniyle görülür.
- Gaga ve tırnak uzaması: Beslenme ve zemin düzenlemesiyle kontrol altında tutulabilir.
Gözleri sürekli kapalı duran, yemeyen ya da su yüzeyinde yan yatan bir kaplumbağa için zaman kaybetmeden sürüngenler konusunda deneyimli bir veteriner hekime başvurmak gerekir.
Kış Uykusu (Hibernasyon)
Bazı kara kaplumbağası türleri doğada kış uykusuna yatar. Ancak ev ortamında hibernasyon, hazırlıksız yapıldığında ölümcül olabilir. Sağlık durumundan emin olmadığınız bir kaplumbağayı kış uykusuna sokmak yerine ortamı ısıtarak aktif tutmak çok daha güvenlidir.
Uzun Bir Dostluğa Hazır Olmak
Kaplumbağa sahiplenmek uzun vadeli bir sorumluluktur çünkü birçok tür insan ömrüyle yarışacak kadar uzun yaşar. Doğru ısı, kaliteli ışık, türüne uygun beslenme ve temiz su sağladığınızda kaplumbağanız yıllar boyunca sağlıklı kalır. Başta acele etmeden kurduğunuz doğru bir düzen, sonraki tüm bakımı çok daha kolay hale getirir.