Su Kaplumbağası Bakımı Nasıl Yapılır?
Su kaplumbağası, sevimli görünümü ve uzun ömrüyle ilgi çeken bir evcil dosttur. Ancak çoğu kişinin sandığının aksine küçük bir fanusta mutlu olmaz; doğru bir su düzeni, ısı, ışık ve beslenme ister. Su kaplumbağasının bakımı, karada yaşayan tosbağalardan oldukça farklıdır. Bu rehberde sağlıklı bir su kaplumbağası için gereken her şeyi anlatıyoruz.
Su Kaplumbağası İçin Doğru Akvaryum
Su kaplumbağaları hem yüzecek kadar derin suya hem de çıkıp ısınabileceği kuru bir kara alanına (basking platformu) ihtiyaç duyar. Küçük kaplara hapsedilen kaplumbağa hem fiziksel hem davranışsal olarak zarar görür. Kaplumbağa büyüdükçe akvaryumun da büyümesi gerektiğini unutma. Kara ve su yaşam alanlarının genel mantığını kaplumbağa bakımı nasıl yapılır yazımızda da bulabilirsin.
Yaygın Su Kaplumbağası Türleri
Evde en sık beslenen su kaplumbağaları kırmızı yanaklı, sarı yanaklı ve gümüş (Çin) kaplumbağalarıdır. Hepsinin ortak ve çok önemli bir özelliği vardır: küçük yavrular zamanla 20-30 santime kadar büyür. Bu yüzden satın alırken minik görünmelerine aldanma; yetişkin boyutuna göre geniş bir akvaryum planlamak şarttır.
Su Sıcaklığı, Filtre ve Temizlik
Su kaplumbağaları suyu hızla kirletir, bu yüzden güçlü bir filtre olmazsa olmazdır. Filtresiz suda bakteri ürer ve kaplumbağa kolayca hastalanır. Su sıcaklığı çoğu tür için 24-28 derece aralığında tutulmalı, bunun için bir akvaryum ısıtıcısı kullanılmalıdır. Soğuk su, solunum yolu enfeksiyonlarının başlıca sebebidir. Filtreye rağmen suyun bir kısmını düzenli olarak değiştirmek su kalitesini korur.
UVB ve Isıtma Lambası
Bu, su kaplumbağası bakımının en sık atlanan ama en kritik kısmıdır. Kaplumbağanın kabuğunun ve kemiklerinin sağlıklı gelişmesi için UVB ışığına mutlaka ihtiyacı vardır. UVB olmadan vücut kalsiyumu işleyemez ve kabuk yumuşar. Basking platformunun üzerine hem bir UVB lambası hem de ısı veren bir spot lamba yerleştirilir; kaplumbağa buraya çıkıp kuruyarak ısınır. Basking noktası genellikle 30-32 derece civarında olmalı ve ışıklar günde yaklaşık 10-12 saat açık kalmalıdır. Bu kuruma döngüsü kabuk mantarını da önler.
Su Kaplumbağası Beslenmesi
Su kaplumbağaları omnivordur, yani hem hayvansal hem bitkisel besinle beslenir. Temel olarak kaliteli su kaplumbağası peleti verilir; yanına protein kaynakları ve yeşil yapraklı sebzeler eklenir. Yavru kaplumbağalar daha çok proteine, yetişkinler ise daha çok bitkisel besine yönelir. Kabuk sağlığı için bir kalsiyum kaynağı (mürekkep balığı kemiği) suya bırakılabilir. Aşırı beslemekten kaçın, çünkü obezite su kaplumbağalarında da sorun yaratır.
Kabuk Sağlığı ve Yaygın Sorunlar
Sağlıklı bir kaplumbağada kabuk sert, düzgün ve lekesizdir. Yumuşamış kabuk, UVB ya da kalsiyum eksikliğinin işaretidir ve metabolik kemik hastalığına yol açabilir. Kabukta beyaz/yeşil lekeler ya da pul kalkması mantar veya enfeksiyon belirtisi olabilir. Sürekli gözlerin kapalı durması, su yüzeyinde yan yatma ve iştahsızlık da ciddiye alınmalıdır. Bu belirtilerde sürüngenlerden anlayan bir veterinere başvur; bu yazı bilgilendirme amaçlıdır, teşhis ya da tedavi yerine geçmez.
Kış Uykusu ve Sıcaklık
Su kaplumbağaları doğada kış uykusuna (hibernasyon) yatabilir, ancak ev ortamında bunu denemek risklidir. Sağlık durumu bilinmeyen ya da zayıf bir kaplumbağa kış uykusunda kolayca kaybedilebilir. Bu yüzden evde en güvenli yol, su ve ortam sıcaklığını sabit tutarak kaplumbağayı kış boyunca aktif tutmaktır. Sıcaklık düştüğünde kaplumbağa yemeyi keser ve bağışıklığı zayıflar.
Su Kaplumbağası Bakımında Yaygın Hatalar
- Küçük fanus ya da kara alanı olmayan akvaryum kullanmak.
- UVB lambasını eksik bırakmak (kabuk yumuşamasının bir numaralı sebebi).
- Filtresiz, soğuk ya da seyrek değiştirilen suda tutmak.
- Sadece pelet ya da sadece protein verip beslenmeyi dengesizleştirmek.
- Karada ısınıp kuruyabileceği bir basking alanı sağlamamak.
Sıkça Sorulan Sorular
Su kaplumbağası nasıl bir ortamda yaşar?
Yüzebileceği yeterli derinlikte su, çıkıp ısınabileceği kuru bir kara alanı, ısıtıcı, filtre ve UVB lambası olan bir akvaryumda. Küçük fanuslar uygun değildir.
Su kaplumbağasının suyu kaç derece olmalı?
Çoğu tür için 24-28 derece arası uygundur. Soğuk su solunum yolu enfeksiyonlarına davetiye çıkarır, bu yüzden akvaryum ısıtıcısı önerilir.
Su kaplumbağası ne yer?
Omnivordur: kaliteli pelet, protein kaynakları ve yeşil yapraklı sebzelerin dengeli karışımı. Yavrular daha çok protein, yetişkinler daha çok bitki tüketir.
Su kaplumbağasının kabuğu neden yumuşar?
En yaygın sebep UVB ışığı ve kalsiyum eksikliğidir. Bu durum metabolik kemik hastalığına ilerleyebileceği için UVB lambası ve kalsiyum kaynağı şarttır.
Su kaplumbağası ile kara kaplumbağası aynı mı bakılır?
Hayır. Su kaplumbağası sucul bir düzen isterken kara kaplumbağası (tosbağa) karasal bir ortam ister. İhtiyaçları ve beslenmeleri farklıdır.
Su kaplumbağası bakımının özü, ona doğadaki yaşamını taklit eden bir ortam sunmaktır: temiz ve ılık su, ısınıp kuruyabileceği bir kara alanı, UVB ışığı ve dengeli beslenme. Bu dört temeli kurduğunda, su kaplumbağan uzun ve sağlıklı bir yaşam sürer. Hangi sürüngenin sana uygun olduğunu merak ediyorsan evde beslemek için en uygun sürüngen türleri yazımıza da bakabilirsin.